01-02-2020

Uroczystość 76. rocznicy Akcji Bojowej „Kutschera”

W sobotę, 1 lutego, Zarząd Dzielnicy Żoliborz w osobach: burmistrz Paweł Michalec oraz zastępca burmistrza Pani Renata Kozłowska, uczestniczyli w uroczystości uczczenia pamięci 76. rocznicy Akcji Bojowej „Kutschera”. Złożyli oni kwiaty i oddali honory pod tablicą na budynku przy ul. Słowackiego 38/46, która upamiętnia mieszkającego tam Bronisława Pietraszewicza ps. "Lot” - dowódcę akcji i pierwszego wykonawcę wyroku na Franzu Kutscherze dowódcy SS i Policji Dystryktu Warszawskiego.

Operacja „Kutschera”, przeprowadzona 1 lutego 1944 roku, była najważniejszą, zakończoną sukcesem akcją bojową, wymierzoną w wysokiego funkcjonariusza niemieckiego aparatu terroru. Przeprowadzona została przez Armię Krajową w czasie II wojny światowej na terenie Generalnego Gubernatorstwa.

Do akcji doszło w Al. Ujazdowskich w Warszawie, niedaleko domu kata i siedziby Gestapo. Wzięło w niej udział 12 osób, dowódcą był Bronisław Pietraszewicz „Lot”.  W wyniku akcji śmierć poniosło czterech jej uczestników. Gęsicki „Juno” i Sott „Sokół” otoczeni przez Niemców na Moście Kierbedzia w czasie odprowadzania samochodu do garażu, skoczyli do Wisły ginąc w jej nurtach. Ciężko ranni Pietraszewicz „Lot” i Senger „Cichy” zmarli kilka dni po zamachu. Straty niemieckie wyniosły 5 zabitych i 9 rannych.

Pierwszą, nieudaną próbę przeprowadzenia akcji podjęto 28 stycznia 1944 r. Oddział „Lota”, rozstawiony na stanowiskach w Alejach Ujazdowskich, nie doczekał się jednak przejazdu Kutschery. Następną – zakończoną sukcesem - wyznaczono na 1. lutego. 

Oceniając akcję Kedywu z 1 lutego 1944 r. prof. Davis pisał: „Pod względem planowania i brawury zamach na SS-Brigadefuhrera Franza Kutscherę niewątpliwie nie ustępuje w niczym bardziej znanemu zamachowi na Reinharda Heydricha, który półtora roku wcześniej przeprowadzono w Pradze”.

Sobotnie uroczystości pod tablicą pamiątkową, zorganizowane zostały przez Urząd ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych oraz Społeczny Komitet Opieki nad Grobami Poległych Żołnierzy Batalionu „Zośka”, depozytariusza tradycji i sztandaru Batalionu „Parasol”.